Kiểm Tra Chuyên Ngành Hải Quan: Thủ Tục, Quy Định Và Lưu Ý

Kiểm tra chuyên ngành hải quan là thủ tục bắt buộc đối với một số loại hàng hóa xuất nhập khẩu. Hàng hóa muốn thông quan được cần phải đáp ứng các quy định chặt chẽ về kiểm tra chuyên ngành. Vậy kiểm tra chuyên ngành hải quan có những thủ tục, quy định và lưu ý nào, hãy cùng Nghiệp vụ logistics phân tích chi tiết qua bài viết sau đây.

Nội dung bài viết:

1. Kiểm tra chuyên ngành hải quan là gì?

Kiểm tra chuyên ngành hải quan là việc cơ quan hải quan tiến hành thực hiện việc kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu thuộc danh mục kiểm tra chuyên ngành hải quan theo quy chuẩn quốc gia về chất lượng, văn hóa, y tế, kiểm dịch thực vật, kiểm dịch động vật, hun trùng, khử trùng, an toàn thực phẩm đối với hàng hóa và phương tiện vận tải.

Từ kết quả kiểm tra chuyên ngành trên cơ quan hải quan sẽ quyết định hàng hóa có đủ tiêu chuẩn để được thông quan, thực hiện quá trình xuất – nhập khẩu tiếp theo hay không.

Ví dụ về kiểm tra chuyên ngành hải quan thường gặp đối với hàng hóa xuất nhập khẩu để bạn hiểu rõ hơn như sau:

– Trái cây tươi nhập khẩu (như táo, cam, nho): cần thực hiện kiểm dịch thực vật để đảm bảo không có sâu bệnh, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng có thể lây lan trong quá trình nhập khẩu và ảnh hưởng đến hệ thực vật trong nước. Cơ quan kiểm dịch thực vật sẽ kiểm tra từng lô hàng trước khi cho phép thông quan vào nước ta.

– Đồ chơi trẻ em nhập khẩu: cần được kiểm tra chất lượng và an toàn như không chứa các chất độc hại như phthalates, chì.., không gây nguy hiểm cho trẻ em thì mới được phép nhập khẩu.

– Ô tô nhập khẩu cần kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường như an toàn về hệ thống phanh, đèn chiếu sáng, đáp ứng các tiêu chuẩn về khí thải để bảo vệ môi trường. Thường do Cơ quan kiểm tra (thường là Cục Đăng kiểm Việt Nam) thực hiện các quy trình kiểm tra này, nếu đạt tiêu chuẩn sẽ được phép thông quan.
Những thủ tục kiểm tra chuyên ngành đối với những loại hàng hóa xuất nhập khẩu trên được thực hiện tại các cơ quan như kiểm dịch thực vật, cơ quan đăng kiểm hoặc kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm… chính là thủ tục kiểm tra chuyên ngành hải quan.

>> Xem thêm: CO CQ Là Gì? Cách Kiểm Tra CO CQ

2. Danh mục hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành hải quan

Hàng hóa xuất nhập khẩu thuộc các danh mục sau trước khi xuất nhập khẩu cần thực hiện kiểm tra chuyên ngành hải quan để được thông quan hàng hóa. Nếu hàng hóa của bạn không thuộc các danh mục trên thì bạn có thể tiến hành thông quan bình thường.

– Danh mục hàng hóa phải kiểm dịch: đối chiếu Nghị định 89/2018/NĐ-CP
– Danh mục hàng hóa phải kiểm tra an toàn thực phẩm: đối chiếu Thông tư 28/2021/TT-BYT và Quyết định 1182/QĐ-BCT 2021.
– Danh mục hàng hóa phải kiểm tra chất lượng: đối chiếu theo các thông tư
Thông tư 12/2022/TT-BGTVT
Thông tư 01/2021/TT-BLĐTBXH
Quyết định 1182/QĐ-BCT 2021
Quyết định 3115/QĐ-BKHCN 2020
Quyết định 3810/QĐ-BKHCN 2019
Quyết định 9981/QĐ-BCA 2019
Thông tư 08/2019/TT-BCA
Thông tư 22/2018/TT-BLĐTBXH
– Danh mục hàng hóa phải kiểm tra đo lường: đối chiếu Quyết định 2284/QĐ-BKHCN 2018
– Danh mục hàng hóa phải kiểm tra quy chuẩn, tiêu chuẩn: đối chiếu các thông tư và nghị định sau:
Thông tư 01/2021/TT-BTTTT
Thông tư 11/2020/TT-BTTTT
Thông tư 19/2019/TT-BXD
Quyết định 765/QĐ-BCT 2019
Văn bản 17/VBHN-BCT 2017
Thông tư 21/2017/TT-BCT
Thông tư 37/2013/TT-BCT
– Danh mục hàng hóa phải kiểm tra hiệu suất năng lượng: đối chiếu Quyết định 1182/QĐ-BCT 2021 và Công văn 1316/BCT-TKNL 2018
– Danh mục hàng hóa phải kiểm tra văn hóa phẩm căn cứ theo Thông tư 24/2018/TT-BVHTTDL
– Hàng hóa phải kiểm tra an toàn bức xạ căn cứ theo Thông tư 112/2015/TTLT-BTC-BKHCN
Hàng hóa thuộc danh mục trên thì người xuất nhập khẩu phải có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại cửa khẩu để thực hiện việc kiểm tra chuyên ngành hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải tại cửa khẩu.

>> Xem thêm: Học Xuất Nhập Khẩu Ở Đâu Tốt Nhất

Cơ quan nào thực hiện việc kiểm tra chuyên ngành hải quan.

Đối với từng loại mặt hàng sẽ có cơ quan quản lý riêng biệt, bạn cần liên hệ đúng với cơ quan quản lý về mặt hàng của mình để tiến hành thủ tục kiểm tra.
Thông thường sẽ có các cơ quan liên quan như sau:

Bộ Y tế chịu trách nhiệm kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm những hàng hóa thuộc danh mục mà bộ này phụ trách.
Bộ giao thông vận tải thực hiện việc quản lý về đăng kiểm phương tiện giao thông, xe hơi, xe máy chuyên dùng.
Bộ Nông Nghiệp và phát triển nông thôn thực hiện kiểm dịch động thực vật, thủy sản (có cả An toàn thực phẩm theo loại hàng hóa thuộc quản lý của Bộ này)
Bộ Khoa học Công nghệ: kiểm tra chất lượng
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện giám sát thực hiện kiểm tra chuyên ngành đối sản phẩm liên quan đến lĩnh vực văn hóa như sách, tài liệu, đĩa CD/DVD, băng video, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia hay các sản phẩm văn hóa phi vật thể khác.

>> Tham khảo: Khóa học xuất nhập khẩu online cho người mới bắt đầu

3. Quy trình về kiểm tra chuyên ngành hải quan

Để thực hiện kiểm tra chuyên ngành hải quan, bạn cần thực hiện lần lượt các bước từ chuẩn bị hồ sơ tới nộp hồ sơ và xử lý kết quả kiểm tra chuyên ngành để đảm bảo hàng hóa đáp ứng quy chuẩn quy định của nhà nước.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ kiểm tra chuyên ngành xuất nhập khẩu bao gồm các tài liệu cần thiết tùy theo loại hàng hóa. Dưới đây là những tài liệu bắt buộc đối với mọi hàng hóa cần qua kiểm tra chuyên ngành:

+ Đơn đăng ký kiểm tra chất lượng hàng hóa (theo mẫu): 01 bản chính
+ Các chứng chỉ, chứng nhận chất lượng sản phẩm tùy theo yêu cầu của từng loại mặt hàng: 01 bản sao có công chứng và xác nhận của đơn vị nhập khẩu
+ Hóa đơn, vận đơn, tờ khai hàng hóa để xác minh thông tin vận chuyển, giao nhận hàng hóa.
+ Giấy chứng nhận xuất xứ của sản phẩm
+ Bản mô tả hoặc hình ảnh sản phẩm
+ Mẫu sản phẩm có dấu hợp quy hoặc nhãn phụ
+ Bản sao hợp đồng cùng danh mục hàng hóa kèm theo hợp đồng
+ Ngoài ra, hồ sơ kiểm tra chuyên ngành hải quan còn cần có thêm các giấy tờ liên quan đến doanh nghiệp như Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, mã số thuế, v.v.

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký hàng hóa

Nộp hồ sơ cho cơ quan quản lý trực tiếp để tiến hành kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Hồ sơ bao gồm đơn đăng ký, hợp đồng mua bán, danh mục hàng hóa và các tài liệu cần thiết khác.

Quy trình về kiểm tra chuyên ngành hải quan

Bước 3: Chờ kết quả kiểm tra

Cơ quan thẩm quyền sẽ xem xét hàng hóa có đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu hay không. Nếu hàng hóa đạt yêu cầu, cơ quan này sẽ xác nhận để đơn vị có thể thực hiện thủ tục hải quan, cho phép hàng hóa lưu thông. Nếu hàng hóa không đạt, thông tin sẽ được gửi đến các cấp quản lý nhà nước và thông báo cho hải quan cùng đơn vị nhập khẩu để có hướng xử lý phù hợp.

>> Xem thêm: Quy trình, thủ tục kiểm dịch thực vật

Giấy Chứng Nhận Hun Trùng (Fumigation Certificate) Là Gì?

Kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất nhập khẩu

4. Những quy định mới về kiểm tra chuyên ngành hải quan

Với những thay đổi mới của Bộ Tài chính về những quy định kiểm tra chuyên ngành hải quan, Thông tư mới số 17/2021/TT-BTC đã thay thế Thông tư số 14/2015/TT-BTC với những điểm đổi mới về các vấn đề liên quan đến hồ sơ mẫu, biểu mẫu kiểm tra chuyên ngành, quy định về mẫu hàng hóa, thời hạn ban hành, thẩm quyền của cơ quan ban hành kết quả, cụ thể như sau:

– Về bộ hồ sơ kiểm tra chuyên ngành hải quan

Doanh nghiệp cần phải chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ về yêu cầu phân tích phân loại hàng hóa. Mỗi mặt hàng phải lập 01 phiếu yêu cầu phân tích hàng hóa được kiểm tra, đi kèm biên bản lấy mẫu hàng hóa, Đối với tài liệu kỹ thuật, nếu không có sẵn tài liệu này, cơ quan hải quan cần phải cung cấp lý do cụ thể để giải thích rõ ràng.

– Về việc gửi mẫu hàng hóa tới cơ quan có thẩm quyền để phân tích và phân loại.

Theo quy định tại mục b và mục c, điểm 1, khoản 3, số lượng mẫu cần gửi đi phân tích phải là hai mẫu và không lấy mẫu trong trường hợp người khai hải quan chỉ nhập khẩu một mẫu duy nhất. Cơ quan hải quan yêu cầu phân tích sẽ trực tiếp gửi mẫu hoặc gửi qua đường bưu điện, không được giao cho người khai hải quan tự vận chuyển mẫu.

– Về thẩm quyền ban hành thông báo kết quả:

Theo quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều 1 của thông tư, Cục trưởng Cục Kiểm định hải quan có quyền ban hành thông báo kết quả phân loại cũng như thông báo kết quả kiểm tra chất lượng và an toàn thực phẩm. Trong khi đó, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm định hải quan chịu trách nhiệm ban hành thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa và thông báo kết quả phân tích với mã số đề xuất.

>> Khóa học Khai báo hải quan chuyên sâu

– Về thời gian ban hành các thông báo: Theo khoản 4 Điều 1 của thông tư, thời gian để ban hành thông báo kết quả phân loại không quá 5 ngày làm việc. Tuy nhiên, nếu quá trình phân tích kéo dài do yêu cầu kỹ thuật hoặc do mẫu hàng hóa phức tạp, thời hạn này có thể được gia hạn tối đa 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ và mẫu.

Với thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa, Thông tư 17 quy định thời hạn tối đa là 5 ngày làm việc; trong trường hợp cần thêm thời gian do quy trình kỹ thuật phức tạp hoặc mẫu hàng hóa khó phân tích, thời gian tối đa là 10 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ và mẫu phân tích.

– Về các biểu mẫu: Theo khoản 7 Điều 1, có bốn mẫu biểu chính gồm: Phiếu yêu cầu phân tích hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và Biên bản lấy mẫu hàng hóa (mẫu số 05/PYCPT/2021); Thông báo kết quả phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (mẫu số 08/TBKQPL/2021); Thông báo kết quả kiểm tra chất lượng và an toàn thực phẩm đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (mẫu số 09/TBKQKT-CL-ATTP/2021); và Thông báo kết quả phân tích kèm mã số cho hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (mẫu số 10/TBKQPTPL/2021).

Trên đây Nghiệp vụ logistics đã cung cấp thông tin chi tiết tới bạn về kiểm tra chuyên ngành hải quan, danh mục kiểm tra chuyên ngành đối với từng loại mặt hàng, quy trình, thủ tục và những điểm đổi mới trong thông tư mới ban hành sẽ giúp bạn hiểu biết chi tiết về kiểm tra chuyên ngành hàng hóa xuất nhập khẩu, không bị vướng mắc trong thủ tục, giúp thông quan hàng hóa nhanh hơn, thuận lợi hơn.

Rate this post