Cách Chọn Sản Phẩm Tiềm Năng Để Xuất Khẩu

Cách chọn sản phẩm tiềm năng để xuất khẩu, từ phân tích thế mạnh bản thân đến nghiên cứu thị trường. Bí quyết từ chuyên gia giúp những ai muốn khởi nghiệp kinh doanh xuất khẩu tìm ra sản phẩm “vàng”, tránh rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận sẽ được Nghiệp vụ logistics chia sẻ qua bài viết dưới đây.

“Mang sản phẩm Made in Vietnam ra thế giới” là giấc mơ của rất nhiều startup và doanh nghiệp trẻ. Nhưng giữa hàng ngàn lựa chọn từ cà phê, hạt điều, thủ công mỹ nghệ cho đến sản phẩm công nghệ – đâu là sản phẩm “vàng” dành cho bạn?

Quyết định đầu tiên và cũng quan trọng nhất chính là chọn sản phẩm để xuất khẩu. Nếu chọn sai, bạn sẽ phải đối diện với tồn kho, lỗ vốn, hoặc nhanh chóng đốt sạch nguồn vốn ít ỏi.

Nhiều người mới thường mắc lỗi: chạy theo “trend” hay chọn sản phẩm vì thấy người khác bán được, mà bỏ qua việc phân tích kỹ lưỡng nhu cầu thị trường, chi phí logistics và rào cản thương mại. Bài viết này sẽ giúp bạn tìm ra sản phẩm phù hợp nhất với nguồn lực, thế mạnh và nhu cầu thực tế của thị trường quốc tế.

Nội dung bài viết:

1. Chọn sản phẩm để xuất khẩu – đừng tìm sản phẩm tốt nhất, hãy tìm sản phẩm phù hợp nhất.

– Một sai lầm mà nhiều người khi muốn tự xuất khẩu hàng hóa, muốn startup bước đầu hay mắc phải là cố gắng tìm kiếm “sản phẩm tốt nhất” hoặc “sản phẩm hot nhất”. Nhưng trong kinh doanh xuất khẩu, không có khái niệm sản phẩm tốt nhất cho tất cả mọi người.

– Sản phẩm tốt nhất chưa chắc đã là sản phẩm dễ bán nhất.

– Ví dụ: Yến sào Việt Nam là một sản phẩm cực kỳ tốt, giá trị cao, nhưng để xuất khẩu chính ngạch đòi hỏi vốn lớn, quy trình kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận vô cùng phức tạp.

Tương tự, một sản phẩm nông sản organic chất lượng đỉnh cao rất tốt, nhưng chi phí logistics hàng lạnh và yêu cầu bảo quản khắt khe có thể vượt quá khả năng của một doanh nghiệp nhỏ.

– Thay vào đó, hãy chọn sản phẩm tiềm năng để xuất khẩu theo công thức thành công này:

Sản Phẩm Phù Hợp = Thế Mạnh Của Bạn + Nhu Cầu Thị Trường

Sản phẩm lý tưởng dành cho bạn nằm ở giao điểm của những gì bạn am hiểu sâu sắc, có lợi thế về nguồn lực và những gì thị trường thế giới đang thực sự cần.

Một sản phẩm dù bình thường như bánh tráng, bún khô nhưng nếu bạn có nguồn hàng tốt, giá cạnh tranh và tìm được thị trường ngách phù hợp, nó vẫn có thể mang lại thành công vang cho những ai muốn tự xuất khẩu mặt hàng này.

>> Xem thêm: Hàng Ít Có Thể Tự Xuất Nhập Khẩu Chính Ngạch Không?

2. Quy trình 5 bước để chọn sản phẩm tiềm năng xuất khẩu

Đây là quy trình chuẩn mà các chuyên gia sử dụng để thẩm định một ý tưởng kinh doanh xuất khẩu. Hãy thực hiện theo các bước, bạn sẽ tìm được ra sản phẩm tiềm năng nhất để xuất khẩu, bắt đầu startup kinh doanh xuất khẩu hoặc thêm mặt hàng xuất khẩu mới cho công ty của mình.

2.1 Bước 1: Phân tích nội lực, nắm bắt thế mạnh của mình

Với một startup, nguồn lực (thời gian, tiền bạc, mối quan hệ) là hữu hạn. Việc chọn một sản phẩm phù hợp với thực lực sẽ giúp bạn tránh được việc “gồng gánh” quá sức và có thể phát triển lâu dài. Hãy phân tích và tìm ra câu trả lời cho 4 câu hỏi cốt lõi sau:

Thế mạnh & Đam mê của bạn là gì?

+ Bạn không thể bán thứ mà bạn không hiểu.

+ Bạn có am hiểu sâu sắc về cà phê?

+ Bạn có đam mê với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ?

+ Gia đình bạn có truyền thống làm đồ gỗ?

Kinh doanh một sản phẩm mà bạn có kiến thức nền tảng sẽ giúp bạn tự tin hơn rất nhiều khi nói chuyện với nhà cung cấp và khách hàng.

Nguồn vốn của bạn là bao nhiêu?

+ Đây là yếu tố cực kỳ thực tế. Nguồn vốn sẽ quyết định quy mô của bạn.

+ Vốn ít, hãy tập trung vào các sản phẩm có giá trị vừa phải, vòng quay nhanh, không yêu cầu trữ hàng lớn. Vốn lớn hơn, bạn có thể cân nhắc các mặt hàng giá trị cao hơn, cần đầu tư vào thương hiệu và marketing.

Lợi thế về nguồn hàng của bạn ở đâu?

+ Hãy tự xác định lợi thế cạnh tranh của chính mình.

+ Nếu bạn sống gần vùng trồng nông sản đặc sản không hay gia đình bạn có xưởng sản xuất may mặc…

+ Bạn có người quen làm trong nhà máy cung cấp nguồn hàng chất lượng với giá tốt? Việc kiểm soát được nguồn hàng ổn định về chất lượng và giá cả là yếu tố quyết định lớn đến sự thành bại trong kinh doanh xuất nhập khẩu của bạn.

Bạn có những mối quan hệ nào?

+ Bạn có người quen làm trong ngành logistics có thể tư vấn và cho giá cước tốt?

+ Bạn có bạn bè ở nước ngoài có thể giúp khảo sát thị trường? Hãy tận dụng mọi nguồn lực bạn có.

2.2 Bước 2: Lên ý tưởng và sàng lọc sản phẩm sơ bộ

– Dựa trên kết quả phân tích ở Bước 1, hãy liệt kê ra một danh sách từ 10-20 ý tưởng sản phẩm tiềm năng bạn nghĩ tới.

– Bạn có thể tham khảo các kênh sau để lên ý tưởng:

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam

+ Đây là những ngành hàng đã có sẵn nền tảng sản xuất và chuỗi cung ứng.

+ Ví dụ: Gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, hàng dệt may, da giày, đồ gỗ, thủy sản đông lạnh.

Sản phẩm “ngách” và đặc sản địa phương (OCOP)

Đây là sản phẩm tiền năng nhất, sáng giá nhất cho các startup. Các sản phẩm như miến dong, bún khô, bánh tráng, các loại gia vị (muối tôm, chẩm chéo), trà thảo mộc, hàng thủ công mỹ nghệ độc đáo… có tính cạnh tranh cao vì sự khác biệt.

Báo cáo ngành và trang tin thương mại

Theo dõi các trang web của Bộ Công Thương, VASEP (thủy sản), VINACAS (hạt điều)… để nắm bắt các thông tin và xu hướng thị trường.

– Sau khi đã có các ý tưởng về sản phẩm tiềm năng để xuất khẩu, hãy tạo một bảng tính, liệt kê các ý tưởng sản phẩm và chấm điểm chúng dựa trên các tiêu chí bạn đã phân tích ở Bước 1 (Thang điểm từ 1-5):

Mức độ phù hợp với kiến thức/đam mê.
Khả năng tiếp cận nguồn hàng tốt.
Yêu cầu vốn ban đầu.
Biên lợi nhuận dự kiến (dựa trên phỏng đoán ban đầu).
Mức độ cạnh tranh (cảm tính).

Sau khi chấm điểm, hãy chọn ra TOP 5 sản phẩm có điểm số cao nhất để đi vào phân tích sâu hơn ở bước tiếp theo.

>> Xem thêm: Khóa học tự xuất khẩu hàng hóa

Cách Chọn Sản Phẩm Tiềm Năng Để Xuất Khẩu

2.3 Bước 3: Nghiên cứu thị trường và phân tích đối thủ

Đây là bước quan trọng nhất, giúp bạn chuyển những cảm tính hay phỏng đoán ban đầu thành dữ liệu cụ thể. Nếu thực hiện tốt, bạn đã đi trước phần lớn những người mới khởi nghiệp trong lĩnh vực xuất khẩu.

Nghiên cứu nhu cầu thị trường qua các công cụ phổ biến và hiệu quả như:

+ Google Trends: Gõ tên sản phẩm bằng tiếng Anh (ví dụ: “rice paper”, “cashew nuts”) để xem xu hướng tìm kiếm trên toàn thế giới và ở các quốc gia cụ thể.

+ Trademap.org: Đây là công cụ miễn phí của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC). Bạn có thể xem chính xác quốc gia nào đang nhập khẩu sản phẩm bạn quan tâm nhiều nhất, tổng kim ngạch là bao nhiêu và họ đang nhập khẩu từ những nước nào.

+ Các sàn B2B lớn (Alibaba, Global Sources): Đăng ký tài khoản người mua, tiến hành tìm kiếm sản phẩm và xem các nhà cung cấp khác đang bán những loại nào. Đặc biệt, hãy xem mục “Request for Quotation” (RFQ) để biết người mua từ khắp nơi trên thế giới đang thực sự hỏi mua những gì.

>> Xem thêm: Các Website Thương Mại Điện Tử B2B Phục Vụ Bán Hàng Quốc Tế

Phân tích đối thủ cạnh tranh:

+ Đối thủ trong nước: Tìm kiếm các công ty Việt Nam đang xuất khẩu sản phẩm tương tự. Xem website, cách họ đóng gói, các thị trường họ đang nhắm đến. Họ mạnh ở điểm gì (giá rẻ, chất lượng cao, thương hiệu tốt)?

+ Đối thủ tại thị trường mục tiêu: Khi bạn đã xác định được một vài thị trường tiềm năng (ví dụ: Mỹ, Nhật Bản), hãy tìm kiếm các nhà cung cấp từ quốc gia khác (thường là Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ) đang bán sản phẩm đó. Họ đang bán với giá nào? Chất lượng ra sao? Bao bì của họ có gì đặc biệt? Đâu là điểm yếu của họ mà bạn có thể khai thác?

2.4 Bước 4: Phân tích rào cản và chi phí Logistics

Một sản phẩm có nhu cầu lớn nhưng nếu không thể vận chuyển an toàn hoặc không đáp ứng yêu cầu nhập khẩu thì cũng khó thành công. Đây là giai đoạn mà việc hiểu biết về logistics và các quy định thương mại quốc tế trở nên đặc biệt quan trọng. Hãy tìm hiểu kỹ về:

– Rào cản phi thuế quan:

Chứng nhận bắt buộc: ISO 22000, HACCP (thực phẩm), GlobalG.A.P. (nông sản), CE (EU), FDA (Mỹ)…
Bao bì, nhãn mác: Mỗi thị trường có quy định riêng, cần tuân thủ ngay từ đầu.

– Chi phí logistics:

Xem xét đặc tính sản phẩm: dễ vỡ, hạn sử dụng, cần bảo quản lạnh, kích thước nặng/cồng kềnh, pallet cần hun trùng…
Ước tính chi phí: Liên hệ 2–3 forwarder, cung cấp thông tin cơ bản (tên hàng, trọng lượng, kích thước, cảng đi/đến) để nhận báo giá cước và local charges.

Làm tốt bước này giúp bạn có cái nhìn thực tế về chi phí và đưa ra giá bán chính xác.

Để ước tính chi phí vận hành bạn đừng chỉ tính giá vốn hàng hóa. Hãy chủ động liên hệ 2-3 công ty forwarder, cung cấp cho họ thông tin dự kiến về lô hàng và nhờ họ cho một báo giá sơ bộ về cước biển và các chi phí local charges. Điều này giúp bạn có cái nhìn tổng quan về chi phí và tính toán giá bán chính xác hơn.

2.5 Bước 5: Thử nghiệm và đánh giá sản phẩm xuất khẩu

Qua 4 bước trên là lúc bạn đưa sản phẩm ra thử nghiệm ở quy mô nhỏ để đánh giá tiềm năng thực tế và thăm dò thị trường.

– Chuẩn bị và gửi hàng mẫu (Sample): Đầu tư vào việc thiết kế bao bì sản phẩm mẫu một cách chuyên nghiệp. Gửi mẫu cho một vài khách hàng tiềm năng bạn tìm được kèm theo một bức thư giới thiệu và profile công ty ngắn gọn. Xin họ những phản hồi chân thành về chất lượng, bao bì và giá cả.

– Nếu có phản hồi tốt, hãy thuyết phục khách hàng đặt một đơn hàng thử nghiệm nhỏ. Đó có thể là vài thùng hàng, một pallet, vận chuyển bằng đường hàng không hoặc đường biển theo dạng hàng lẻ (LCL – Less than Container Load).

– Mục đích của đơn hàng nhỏ không phải là lợi nhuận, mà là để kiểm tra toàn bộ quy trình: Từ khâu sản xuất, đóng gói, làm thủ tục hải quan, vận chuyển, cho đến khi khách hàng nhận hàng và đưa ra phản hồi. Lợi nhuận có như bạn tính toán không? Có phát sinh chi phí nào không? Khách hàng có hài lòng không? Dựa trên kết quả này, bạn sẽ có đủ dữ liệu để quyết định có nên tiếp tục đầu tư mạnh vào sản phẩm này hay không.

>> Xem thêm: Khách Hàng Im Lặng Sau Báo Giá? Cách Sale Xuất Khẩu Xử Lý Hiệu Quả

3. 4 Sai lầm cần tránh khi chọn sản phẩm xuất khẩu

– Chạy theo xu hướng mà không phân tích: Thấy người khác xuất khẩu khẩu trang, thanh long ồ ạt thì cũng lao vào mà không xem xét kỹ lưỡng về nguồn cung, đối thủ và sự bền vững của thị trường.

– Chỉ nhìn vào lợi nhuận, bỏ qua chi phí chìm: Chỉ thấy giá bán ở nước ngoài cao ngất ngưởng mà quên mất các chi phí khổng lồ cho marketing, bán hàng, các loại chứng nhận, chi phí xử lý khi có rủi ro…

– Chọn sản phẩm quá phức tạp và khó bảo quản khi mới bắt đầu: Lao vào các mặt hàng như nông sản tươi, hàng điện tử công nghệ cao đòi hỏi quy trình bảo quản, bảo hành và logistics vô cùng phức tạp.

– Bỏ qua việc nghiên cứu văn hóa thị trường: Một sản phẩm có thể rất được ưa chuộng ở Việt Nam nhưng lại hoàn toàn không phù hợp với khẩu vị, thói quen tiêu dùng hoặc thậm chí là các quy định về tôn giáo ở thị trường mục tiêu.

4. Câu hỏi thường gặp khi lựa chọn sản phẩm tiềm năng để xuất khẩu

Cần bao nhiêu vốn để bắt đầu kinh doanh xuất khẩu?

Không có con số chính xác. Vốn phụ thuộc vào sản phẩm bạn chọn. Thay vì hỏi “bao nhiêu”, hãy liệt kê các chi phí bạn cần chuẩn bị: chi phí đăng ký kinh doanh, chi phí làm website/gian hàng B2B, chi phí sản xuất lô hàng đầu tiên, chi phí vận chuyển, và một khoản dự phòng rủi ro. Bạn có thể bắt đầu với số vốn vừa phải bằng cách chọn sản phẩm gọn nhẹ và đi hàng lẻ (LCL).

Nên bắt đầu từ thị trường lớn hay thị trường ngách?

Với startup, thị trường ngách thường là lựa chọn khôn ngoan hơn. Các thị trường lớn như Mỹ, EU rất tiềm năng nhưng cũng cạnh tranh cực kỳ khốc liệt. Hãy thử bắt đầu với các thị trường lân cận trong khu vực ASEAN hoặc các thị trường có cộng đồng người Việt lớn, nơi sản phẩm của bạn dễ được chấp nhận hơn.

Làm thế nào để tìm được nhà cung cấp uy tín tại Việt Nam?

Hãy bắt đầu từ các hiệp hội ngành hàng (VASEP, VPA…), tham dự các hội chợ triển lãm trong nước, tìm kiếm trên các nền tảng B2B của Việt Nam, hoặc đi đến trực tiếp các “thủ phủ” sản xuất của sản phẩm đó (ví dụ: Bình Phước cho hạt điều, Bến Tre cho dừa). Luôn kiểm tra kỹ năng lực sản xuất và các chứng nhận của họ trước khi hợp tác.

Việc lựa chọn sản phẩm tiềm năng để xuất khẩu không phải là kết quả của một quá trình nghiên cứu, phân tích nghiêm túc và thử nghiệm cẩn trọng. Sản phẩm phù hợp sẽ là tiền đề vững chắc giúp bạn tự xuất khẩu thành công.

Muốn hiểu rõ hơn cách phân tích thị trường, chọn sản phẩm phù hợp và xây dựng lộ trình xuất khẩu thực tế? Hãy tham gia Khóa học Khởi nghiệp Kinh doanh Xuất nhập khẩu để được chuyên gia hướng dẫn chi tiết, từ ý tưởng đến triển khai đơn hàng đầu tiên.

Rate this post